आइतबारे(चुलाचुली)। चुलाचुली गाउँपालिका वडा एक कमलका भुवनसिंह इवाको परिवारले करिव १८ कठ्ठा जमिनमा सिमल तरुल खेती गरेको छ । इवा जस्ता धेरै किसानले चुलाचुलीमा परम्परागत रुपमा सिमल तरुल फलाउछन् । सिमलतरुल कच्चा रुपमा नै विक्रि गरेर किसानले आम्दानी लिइरहेका छन् । ‘ पाडाजुगि तिर लगेर सिमलतरुल बेच्ने गरेको छु । बार्षिक करिव दुइ देखि अढाइ लाख सम्म आम्दानी हुने गरेको छ ।‘ इवाले भने ।
चुलाचुलीका सवै वडामा सिमलतरुल व्यापक मात्रामाउ त्पादन हुदै आएको छ । परम्परागत रुपमा घरेलु मदिरा बनाउन, खाजाखान, र पीठो बनाएर उपभोग गर्ने गरिएको छ सिमलतरुल । गाउँमै उत्पादन प्रशस्त भए पनि नेपालमा भने सिमल तरुलबाट बनेका विभिन्न खाद्यपदार्थ आयात भइरहेको पाइन्छ । वार्षिक एक अर्व ६० करोड बढी सीमल तरुलबाट बनेका खाद्यपदार्थ नेपाल भित्रिएको पाइएको चुलाचुलीका गाउँपालिका अध्यक्ष राजेन्द्र केरुड. औल्याउछन् । सीमल तरुलबाट सावुदाना, आइसक्रिम, चिप्स र सावुन जस्ता चिजबन्ने रहेछ । यसलाई मुल्य अभिवृद्धि गर्न हामीले पहल थालेका छौ । उनले भने ।
सिमलतरुलको ब्राण्डीङमा लागेका छौं । यसका लागि किसानहरुको संलग्नतामा गाउँपालिकाले कम्पनी खोलेर सावुदाना उत्पादनगर्ने लक्षलिएको छ । गाउँपालिका अध्यक्ष राजेन्द्र केरुङले जोड दिए । सीमलतरुलको उत्पादन बृद्धिका लागि चुलाचुली गाउँपालिकाले किसानहरुलाई गतआवमा नै अनुदान उपलव्ध गराएको छ । ६ वटा विभिन्न कृषिफार्म सहित सिमलतरुल उत्पादनगर्ने किसानलाई २२ लाख १० हजार रुपैयाँ अनुदान उपलव्ध गराइएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । आर्थिक वर्षको अन्त्यमा संघीय सरकारबाट ताजा तरकारी फलफूल शिर्षकमा बजेट आएकोले सवै खर्च गर्न नसकेको अध्यक्ष केरुङले बताए ।
कोशी प्रदेश सरकारबाट समेत सहयोग उपलव्ध भएकाले वडा तीन मा सिमलतरुल प्रशोधन उद्योग संचालन गर्न पहल गरिएको उनको भनाई छ । एक विगाहा जमिन निशुल्क उपलव्ध भएकोले यसलाई प्रयोग गरि सिमलतरुल ब्राण्डीङका लागि उपयोग गरिने बताइएको छ । भारत लगायतका देशमा रहेका विभिन्न प्रकारका मेशीनरीको अध्ययन भइरहेको र प्रक्रिया पुरा गरेर मात्र उद्योग स्थापना गरिने बताइएको छ ।
सिमलतरुल मा अनुदान दिएको विषयमा गैर किसानलाई अनुदान दिएको भनेर चर्चा भएको थियो । तर किसानले भने सिमलतरुल रोप्ने सिजन भएकाले अनुदान आउदा उम्रनै नपाइकन अनावश्यक हल्ला फिजाइएको बताए । वडा ५ की किसान दिलमाया राईले गाउँमा वास्तविकता नबुझि अनुदानको विषयमा केरकार गरेर किसानलाई हतोत्साहित बनाएको बताइन । गाउँपालिकाले सीमलतरुलमा लगानी गरेर स्थानीय उत्पादनलाई प्रोत्साहन गरेको उनको भनाई छ ।
गाउँपालिकाले किसानहरुकै संलग्नतामा कम्पनी दर्ता गरी सिमलतरुल प्रशोधन उद्योग खोल्न पहल गरेको छ । सिमल तरुलबाट सावुदाना, पीठो र विभिन्न प्रकारका चिप्स उत्पादन गरी बजार सम्म पुर्याउने गाउँपालिकाले जनाएको छ । गाउँपालिकाले उद्योग व्यवस्थापनका लागि थप बजेट विनियोजन गर्ने जानकारी दिएको छ ।
अन्यबालीको तुलनामा कम मेहनतमा उत्पादन लिन सकिने सिमलतरुलको मुल्यअभिबृद्धि हुँदा गाउँपालिका क्षेत्रमा मात्र नभएर अन्य पालिकाको उत्पादनले समेत मुल्यपाउने देखिन्छ । परम्परागत रुपमा पाइने सीमलतरुलको तुलनामा पातको डाँठ रातो भएको चीनियाँ जातको सिमलतरुलमा किसानको आकर्षण भएको पाइएको छ । प्रतिबोट बढिमा ६ किलो सम्म फल्ने सीमलतरुल चुलाचुलीका बासीन्दाको मुख्यबाली नै सावितभएको छ ।
